Visdeurbel

In de grachten en singels van Utrecht zwemmen in het voorjaar trekken duizenden vissen stroomopwaarts, op zoek naar een plekje om eitjes te leggen. De visdeurbel is in het leven geroepen om migrerende vissen door de Weerdsluis te helpen.

Hoe is de visdeurbel ontstaan?

Bij een project met onderwatercamera’s werd duidelijk dat grote scholen vissen in het voorjaar voor de dichte sluisdeuren liggen te wachten bij de Weerdsluis. De sluiswachter gaf aan de deuren voor de vissen te willen openen, mits hij wist wanneer de vis hier ligt te wachten. Dat was de aanleiding voor het ontwikkelen van de visdeurbel.

Lange tijd vormde de Weerdsluis een obstakel tijdens de vismigratie, maar met de komst van de visdeurbel worden de oude sluisdeuren keer op keer voor hen geopend. Zo kunnen weer grote hoeveelheden vissen hun weg vervolgen van de Vecht naar de Kromme Rijn om zich daar voort te planten. De visdeurbel is een samenwerking tussen de Gemeente Utrecht, HDSR, OAK, JP van Muijen en KBTS.

Visdeurbel 2024

Vanaf vrijdag 1 maart 2024 is de onderwatercamera bij de Weerdsluis weer actief en kunnen we via visdeurbel.nl de onderwatercamera in de gaten houden of er vissen voor de Weerdsluis zwemmen. Door op de visdeurbel (digitale knop) te drukken, opent de sluiswachter de sluis als er voldoende vissen voorliggen. Zo helpen we samen de vissen die stroomopwaarts zwemmen om eitjes te gaan leggen in de Kromme Rijn.

Welke vissen maken gebruik van de visdeurbel?

Via visdeurbel.nl volgde je dit jaar voor het eerst live hoeveel vissoorten de sluis passeerden. De baars en brasem kwamen het meest voorbij. We zagen ook weer bijzondere vissoorten, zoals een meerval en de paling.

Onderwaterleven analyseren

De visdeurbel bleek een mooie manier om kennis over de natuur onder water en in de stad te vergroten. Het moet ook meer inzicht geven in de soorten en het aantal vissen dat in de Utrechtse wateren voorkomt. De eerste resultaten zijn al bekend. Zo verscheen de baars het vaakst voor de camera. Dat is een vaste bewoner van de wateren bij de sluis. Ook kwamen de snoek, blankvoorn en brasem veel in beeld. Ten slotte werden de paling en winde een aantal keer gespot. Deze laatste is een echte riviervis. Hierdoor is te zien dat de grachten en singels de verbinding vormen tussen de Vecht en Kromme Rijn en dus onderdeel zijn van een riviersysteem. In tegenstelling tot de winde, is de paling is een bedreigde vissoort. De duizenden foto’s die worden gemaakt, worden de komende tijd verder geanalyseerd met behulp van data science-technieken.

Vergroten leefgebied vissen

De gemeente en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden legden op verschillende plekken in de grachten en singels onderwaterstructuren aan. Door in onze wateren meer reliëf en structuur onder water aan te brengen, vergroten we het leefgebied van de vissen. Zo is er in 2023 een mysterieus stuk van de eeuwenoude Domtoren in het water voor de viscamera geplaatst, wat beschikbaar is gesteld door het project ‘Van Dom tot steengoed’.

Meer weten over vissen en vismigratie

Wil je meer weten en leren over vismigratie? Er is een mooie digitale les over de visdeurbel beschikbaar.
Download hier de les vismigratie.
Download hier de handleiding voor docenten.

Samen werken we aan de waterkwaliteit en de onderwaternatuur

Zwerfvuil waait vaak in het water, gooi daarom al het afval in de afvalbak, ook brood en fruit.

Zie je waterplanten en vissen in het water? Vul de vragen hier online in. De volgende dag is de ecologische score bepaald en te zien op de kaart inclusief de meetgegevens. Wij vergelijken en analyseren de data in de tijd en passen maatregelingen toe ter verbetering van de waterkwaliteit en vismigratie.

Zie je meer kansen om de onderwaternatuur te beschermen? Laat het ons weten.


Visdeurbel 2023

Er is in 2023 maar liefst 105.000 keer aangebeld. Er kwam grote internationale aandacht en een speciaal onderwaterrif voor onze vissen.

Vissoorten die gebruik maken van de visdeurbel