Verbetering Waaiersluis

De Waaiersluis bij Gouda is een Rijksmonument dat nog volop in bedrijf is om het peil op de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel (GHIJ) op hoogte te houden, (zoet) water te leveren aan de westerse waterschappen en tevens scheepvaart mogelijk te maken voor het schutten van (met name) recreatievaartuigen.

De Waaiersluis is onderdeel van een primaire kering (dijkring 14-1) en ligt op de overgang naar de Hollandsche IJssel (HIJ) – welke onder invloed is van eb en vloed - en het gekanaliseerde deel van de Hollandsche IJssel. Het Waaiercomplex bestaat uit een schutsluis, een gemaal en spuisluizen.

Werkzaamheden in volle gang!

Op 13 september 2021 startte Kadiks Automatisering bv met de grondige verbetering van de monumentale Waaiersluis. De werkzaamheden zijn nodig om de sluis veilig te houden en het onderhoud op orde. Op uiterlijk 31 januari 2022 zal de monumentale sluis er weer keurig bijliggen.

De werkzaamheden betreffen met name het vernieuwen en renoveren van werktuigbouwkundige en besturingstechnische componenten. Daarnaast worden de kolkwanden, sluishoofden en vleugelwanden hersteld en het straatwerk, leuningwerk en meubilair onder handen genomen. De voetgangersbrug wordt gemechaniseerd en er worden op het complex nieuwe hekwerken en informatieborden geplaatst.

Het project is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). Dit is een landelijke aanpak om dijken en kunstwerken in heel Nederland veilig te houden en de waterveiligheid van ons land te waarborgen voor nu en in de toekomst.

Planning

Plaatsen van de hekken en inrichten werkterrein. Werkzaamheden aan de oevers en andere delen van de waterkant. Sleuven graven om kabels en leidingen te traceren. Buizen ingraven voor nieuwe kabels.

Droogzetten van de sluiskolk en werkzaamheden in de sluiskolk. Weghalen van de voetgangersbrug en deze aanpassen en opknappen in de werkplaats. Tijdelijke voetgangersbrug plaatsen.

Herstellen en vernieuwen van het straatwerk, hekwerken, informatieborden en het meubilair. Testen van de nieuwe besturing.

Verbeteren vispasseerbaarheid

De werkzaamheden bieden een goede gelegenheid om de vispasseerbaarheid van de sluis te verbeteren. In de huidige situatie kunnen vissen alleen tijdens het schutten de sluis passeren, dus overdag gedurende het vaarseizoen. Door aanpassingen aan de aansturing van de omloopriolen te doen, kunnen vissen ook buiten schuttijden de sluis passeren.

Hoe werkt het?

In de wanden van de sluiskolk zitten omloopriolen. Deze worden gebruikt om de sluiskolk langzaam te vullen met water voordat de deuren kunnen worden geopend. Op deze riolen zitten schuiven die open en dicht kunnen worden geschoven. Door de aansturing van deze schuiven zo aan te passen dat deze, wanneer de sluis niet gebruikt wordt, automatisch een beetje open gaan, kunnen vissen via de omloopriolen de andere kant van de sluis bereiken. Vooral in het voorjaar en najaar en ’s nachts hebben de vissen hier veel baat bij.

Historie

De bouw van het sluizencomplex, als onderdeel van de kanalisatie van de Hollandsche IJssel, begon in 1854. Hoofdinspecteur Jan Blanken van de Waterstaat ontwierp het complex dat in 1860 open ging voor het scheepvaartverkeer. In de jaren 1919-1920 is de waterkering in zijn geheel verhoogd tot het huidige niveau. Het sluizencomplex is voor het laatst gerenoveerd in 1984.

De schutsluis heeft twee waaierdeuren. Daarom kreeg het de naam Waaiersluis. De bijzondere waaierdeuren van dit rijksmonument zijn in 2017 vervangen.

Naar beide kanten sluiten

Een waaiersluis is een type schutsluis dat voor het eerst in 1808 is toegepast. Het bijzondere is dat de waaierdeuren zelfs tegen de stroom in gesloten kunnen worden. Juist vanwege de waaierdeuren kan de sluis behalve als schutsluis, ook nog functioneren als uitwaterings-, inundatie- en getijdesluis. Door de aanwezigheid van 4 puntdeuren kan de sluis geschut worden bij zowel hoog als laag water.

Contact

Vragen? Mail naar Ane Sybesma:  ane.sybesma@hdsr.nl of Cathelijne van Haselen: 
cathelijne.van.haselen@hdsr.nl