Waaiersluis

De Waaiersluis in Gouda is een Rijksmonument dat nog vol in bedrijf is om het peil op de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel (GHIJ) op hoogte te houden, (zoet) water te leveren aan de westerse waterschappen en tevens scheepvaart mogelijk te maken voor het schutten van (met name) recreatievaartuigen.

De Waaiersluis is onderdeel van een primaire kering (dijkring 14-1) en ligt op de overgang naar de Hollandsche IJssel (HIJ) – welke onder invloed is van getij - en het gekanaliseerde deel van de Hollandsche IJssel. Het Waaiercomplex bestaat uit een schutsluis, een gemaal en spuisluizen.

Wat is een waaiersluis?

De bouw van het sluizencomplex, als onderdeel van de kanalisatie van de Hollandsche IJssel, begon in 1854. Hoofdinspecteur Jan Blanken van de Waterstaat ontwierp het complex dat in 1860 open ging voor het scheepvaartverkeer. In de jaren 1919-1920 is de waterkering in zijn geheel verhoogd tot het huidige niveau. Het sluizencomplex is gerenoveerd in 1984.

De schutsluis heeft twee waaierdeuren. Daarom kreeg het de naam Waaiersluis. De bijzondere waaierdeuren van dit rijksmonument zijn in 2017 vervangen.

Naar beide kanten sluiten

Een waaiersluis is een type schutsluis dat voor het eerst in 1808 is toegepast. Het bijzondere is, dat de sluisdeuren naar beide kanten toe, ook in stromend water, gesloten kunnen worden. Dat kan zelfs tegen de stroom in. Juist vanwege de waaierdeuren kan de sluis behalve als schutsluis, ook nog functioneren als uitwaterings-, inundatie- en tijsluis.

Voorbereidingen voor het opknappen van het Waaiercomplex zijn gestart

Het Waaiercomplex moet worden opgeknapt. Het waterschap is onlangs gestart met de voorbereidingen. Het waterschap bereidt plannen voor om het Waaiercomplex in Gouda op te knappen om ook in de toekomst voldoende veiligheid te garanderen. Het gaat met name om onderhoudswerkzaamheden, zoals het vernieuwen/renoveren van werktuigbouwkundige en besturingstechnische componenten. Ook worden bij het complex nieuwe informatieborden geplaatst. De werkzaamheden worden naar verwachting in de tweede helft van 2021 uitgevoerd.

Tentoontstelling waaierdeuren

De bijzondere waaierdeuren van dit rijksmonument zijn in 2017 vervangen. Op donderdag 4 juni 2020 droeg Jeroen Haan, dijkgraaf van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, de historisch belangrijke waaierdeuren van de Waaiersluis bij Gouda over aan de heer Maarten Slot, bestuursvoorzitter van de Stichting Waterliniemuseum. De deuren worden permanent tentoongesteld voor publiek in Waterliniemuseum Fort bij Vechten in Bunnik.

Contact

Vragen? Mail dan naar omgevingsmanager Cathelijne van Haselen: cathelijne.van.haselen@hdsr.nl