Pilot Toekomstbestendig Landgebruik Langbroekerwetering

Samen werken aan een landschap dat klaar is voor de toekomst

Het klimaat verandert. Periodes van hevige neerslag en langdurige droogte wisselen elkaar vaker af. In het Langbroekerweteringgebied – waar landbouw, natuur en historische landschappen elkaar afwisselen – wordt dat steeds duidelijker zichtbaar. Lage delen staan regelmatig nat, ook langdurige droogte komt vaker voor. Daarnaast bevinden zich in dit gebied bijzondere natuurwaarden in het Natura2000 gebied Kolland en Overlangbroek. Die natuurwaarden gaan al jaren achteruit, ingrijpen is noodzakelijk. Hiervoor zal de hydrologische situatie in het gebied worden aangepast, met mogelijk gevolgen voor de landbouw.

Waarom deze pilot?

Om het gebied voor te bereiden op deze veranderingen , werken HDSR, Provincie Utrecht, gemeente Utrechtse Heuvelrug en gemeente Wijk bij Duurstede samen met agrariërs, grondeigenaren en natuurbeheerders. In de pilot onderzoeken we maatregelen die het gebied toekomstbestendiger maken. Daarbij staat een goede balans tussen landbouw, water, natuur en cultuurhistorie centraal. De pilot draagt bij aan de doelen van het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG).

De pilot heeft drie hoofddoelen:

  1. Samen onderzoeken hoe landbouw kan functioneren bij zowel hogere waterpeilen als langere periode van droogte; met aandacht voor een gezond en toekomstbestendig verdienmodel.
  2. Leren welke maatregelen een bijdrage kunnen leveren voor water, bodem en natuur zoals het vergroten van het waterbergend vermogen, het behouden van mineraalrijke kwel en het herstellen van natte natuur; leren door te doen staat centraal.
  3. Toekomstbeelden ontwikkelen voor een leefbaar en veerkrachtig landschap: wat hier werkt, willen we breder toepasbaar maken in andere gebieden in de provincie.

Voor wie is deze pilot bedoeld?

Agrariërs

De pilot verkent welke richtingen en vormen van landbouw toekomstbestendig zijn in een veranderende situatie omgeving waar weersextremen steeds vaker voorkomen. Agrariërs kunnen meedenken, meedoen en in de praktijk zien wat werkt en wat niet. Deelname biedt ruimte om te experimenteren met vernieuwende maatregelen en om kennis en ervaring te delen.

Landgoedeigenaren en terreinbeheerders

Veel landgoederen combineren natuur, recreatie en landbouw. De pilot biedt nieuwe mogelijkheden voor beheer, inrichting en verpachting bij de veranderende omstandigheden. Door samen te kijken naar water, bodem en gebruik ontstaan nieuwe mogelijkheden die passen bij de identiteit van het gebied.

Wat vragen we van deelnemers?

We zoeken agrariërs en landgoedeigenaren die:

  • Minimaal 5 hectare aaneengesloten grond beschikbaar hebben,
  • Voor minimaal 3 jaar willen deelnemen,
  • Meewerken aan monitoring en bedrijfsbezoeken,
  • Bereid zijn data te delen (anoniem mogelijk),
  • Één vast aanspreekpunt kunnen bieden.

Het gebied

De Langbroekerwetering is uniek door:

  • De afwisseling van landgoederen, landbouw en natuur,
  • De invloed van kwelwater uit de Utrechtse Heuvelrug,
  • Grote variatie in waterstanden en bodemtypen.

Juist deze mix maakt het gebied ideaal voor praktijkexperimenten.

Mogelijke experimenten op uw grond

Schermafbeelding 2026-03-13 113320

We ontwikkelen de experimenten samen met deelnemers. Leren door te doen staat centraal. Mogelijke experimenten:

  • Peilgestuurde drainage of het terugbrengen van greppels
  • Alternatieve grassoorten of koeienrassen
  • Natte teelten of nieuwe gewassen
  • Actief bodembeheer
  • Productiebos of wilgenteelt
  • Agroforestry / voedselbossen

Wat betekent deelname voor u?

Deelnemers krijgen:

✔ De mogelijkheid om te experimenteren

Bijvoorbeeld met natte teelten, andere grassoorten, peilgestuurde drainage, agroforestry, of nieuwe rassen/koe-types.

✔ Ondersteuning van experts

Technisch advies, hulp bij vergunningen en begeleiding bij monitoring.

✔ Financiële ondersteuning

Vergoedingen voor deelname en onkosten (bedragen worden nader uitgewerkt).

✔ Bijdrage aan een toekomstbestendig bedrijf

U ervaart zelf welke maatregelen op uw grond goed werken.

✔ Deelname aan een lerend netwerk

U leert van collega‑deelnemers en van praktijkresultaten uit het gebied.

Interesse?

Wilt u meedenken of deelnemen, maar twijfelt u nog? We verkennen graag samen de mogelijkheden.

Meer informatie of aanmelden?

Neem contact op met Esther Nieuwenhuis (HDSR)

[email protected]