Werken aan een Klimaatbestendige regio Utrecht in 2050

Coalitie Ruimtelijke Adaptatie Utrecht

Het klimaat verandert: hogere temperaturen, een sneller stijgende zeespiegel, nattere winters, heftigere buien en kans op drogere zomers. Daar moeten we volgens het KNMI in de toekomst in Nederland rekening mee houden. Klimaatverandering is nu ook al zichtbaar, vooral als het gaat om wateroverlast door grote regenbuien.

Acht Utrechtse overheden en de Veiligheidsregio Utrecht hebben de intentie om samen te werken aan oplossingen. De partijen werken samen zodat de regio Utrecht ook in 2050 nog aantrekkelijk is om te leven. Om deze doelen te realiseren, hebben de partijen zich in 2016 verenigd in een Coalitie Ruimtelijke Adaptatie Regio Utrecht:

  • Gemeente Utrecht
  • Gemeente Nieuwegein
  • Gemeente Woerden
  • Gemeente Stichtse Vecht
  • Gemeente Houten
  • Gemeente Bunnik
  • Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden
  • Provincie Utrecht
  • Veiligheidsregio Utrecht

Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2018

Recente inzichten in klimaatverandering maken duidelijk dat we niet kunnen wachten. Nu al ons voorbereiden vraagt op sommige punten een 'tandje erbij'. Daarom is het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie opgesteld. Het Deltaplan is een nationaal plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk en is het uitvoeringsprogramma van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. In dit Deltaplan staan 7 ambities voor een klimaatbestendige inrichting genoemd. Een daarvan is de afspraak dat gemeenten, provincies, waterschappen en andere partners een klimaatstresstest gaan opstellen. De Coalitie gaat dit doen in samenwerking Winnet. In 2015 heeft de Coalitie al een Quickscan stresstest ontwikkeld.

Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is een nationaal plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk en is het uitvoeringsprogramma van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Dit eerste Deltaplan voor Ruimtelijke Adaptatie voor 2018 verschijnt met Prinsjesdag 2017. De tekst van het Deltaplan is nog niet bekend. Wel heeft de stuurgroep Ruimtelijke Adaptatie al 7 ambities aangegeven.

7 ambities

Klik voor een vergroting

Wat is ruimtelijke adaptatie?

We moeten met z'n allen de regio Utrecht zodanig (gaan) inrichten dat we de gevolgen van het veranderende klimaat het hoofd kunnen bieden. Het gaat dan om voorkomen van problemen bij wateroverlast, extreme droogte, hitte en overstromingen,. Deze opgaven moeten regionaal en lokaal worden opgepakt, zoals verwoord in de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie:

  • De bebouwde omgeving van de regio Utrecht is ook in 2050 nog aantrekkelijk om te leven, omdat de bebouwde omgeving bestand is tegen wateroverlast door heviger neerslag, tegen langduriger droogte en tegen hogere temperaturen.
  • Uiterlijk in 2020 worden alle ruimtelijke ingrepen integraal getoetst op hun klimaatbestendigheid.

Elders op deze site vindt u meer uitleg over Ruimtelijke Adaptatie.

Bijeenkomsten

15 februari: bestuurlijke bijeenkomst Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)

Ruimtelijke adaptatie staat bij gemeenten nog nauwelijks op de radar. Terwijl het wel degelijk van groot belang is om te weten wat droogte, hitte en een teveel aan water met de gebouwde omgeving doet. Daarom zou iedere gemeente in ieder geval een klimaatstresstest moeten laten uitvoeren. Die brengt de kwetsbaarheid namelijk haarscherp in beeld.  Dat advies kregen gemeenten tijdens een bijeenkomst over ruimtelijke adaptatie in de provincie Utrecht, die op 15 februari 2018 werd gehouden in De Observant in Amersfoort. De bijeenkomst was georganiseerd door de VNG afdeling Utrecht, de provincie Utrecht, Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden en Waterschap Vallei en Veluwe. Hermen Borst, directeur Staf Deltacommissaris gaf de aftrap samen met de dagvoorzitter de heer De Jong, burgermeester van de gemeente Houten.
Tijdens deze bijeenkomst is ook een intentieverklaring Meerlaagsveiligheid getekend door een aantal deelnemers.

13 februari bijeenkomst Plan van aanpak uitvoeren Klimaatstresstest

In 2017 is het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie vastgesteld. Eén van de afspraken is om in 2018 in regioverband een 'klimaatstresstest' uit te voeren. In de regio Utrecht willen we dit binnen de bestaande samenwerkingsverbanden waterbeheer oppakken: Winnet en de Coalitie Ruimtelijke Adaptatie. Op 13 februari is door de deelnemers van Winnet en de Coalitie akkoord gegeven om gezamenlijk de klimaatstresstest op te pakken, waarbij een adviesbureau ondersteuning verleend. De klimaatstresstesten worden in de periode tot en met eind juni gehouden.

Aan de slag met klimaatadaptatie

De Coalitie organiseert verschillende conferenties en werksessies (pdf, 28 kB) om het begrip ruimtelijke adaptatie te duiden. Tijdens de sessies delen ze kennis, zoeken de verbinding met elkaar en beantwoorden ze elkaars vragen.

Watervriendelijke tuinen

Iedereen kan meehelpen om vaker voorkomende plotselinge wateroverlast op te vangen. Zo zijn er allerlei tips en trucs om de tuin watervriendelijk(er) te maken. Het waterschap werkt samen met gemeenten en verschillende tuincentra om deze tips onder de aandacht te brengen.

Logo Natuurlijk! De watervriendelijke tuin

Voorbeelden van klimaatbestendige projecten

Er wordt door de deelnemers van de coalitie ook nu al gewerkt aan klimaatbestendige projecten.

Kennis en ontwikkeling

In het Nationaal Kennis- en innovatieprogramma Water en Klimaat (NKWK) werken veel partijen samen aan onderzoek voor een veilige en leefbare delta. In dit kader zijn twee kenniskranten verschenen:

  • Natte Krant
  • Droge Kost: over de Klimaatbestendige Stad. De Coalitiepartners proberen aan te sluiten bij de onderzoekslijnen en activiteiten.

De Coalitiepartners proberen aan te sluiten bij de onderzoekslijnen en activiteiten.