Droogte raakt ons allemaal
Droogte ontstaat als het lange tijd weinig regent, het erg warm is waardoor veel water verdampt, en/of er minder rivierwater ons gebied binnenkomt. Daardoor kan er een tekort aan water ontstaan in de natuur, landbouw, openbare ruimte en soms zelfs in de drinkwatervoorziening. De gevolgen zijn groot: van schade aan gewassen tot aantasting van natuur en verminderde waterkwaliteit. Door klimaatverandering krijgen we vaker te maken met langere periodes van hitte en droogte. Daarom bereiden we ons hier goed op voor.
Laatste nieuws over droogte
Wat doet het waterschap bij droogte?
Bij droogte proberen we het water zo goed mogelijk vast te houden en te verdelen. We zetten stuwen hoger zodat water langer in sloten blijft staan. Soms gebruiken we noodpompen om extra water aan te voeren naar droge gebieden. Als het nodig is, kunnen we een onttrekkingsverbod instellen om water uit sloten of plassen op te pompen. Zo beschermen we de natuur en houden we de waterkwaliteit zo goed mogelijk op peil.
We monitoren de waterstanden, zorgen voor het onderhoud van dijken en werken samen met andere partijen (zoals buurwaterschappen) om de gevolgen van droogte te beperken. Zo stemmen we het waterbeheer zo goed mogelijk af op de veranderende omstandigheden door klimaatverandering.
Maatregelen die het waterschap kan nemen bij droogte
Klimaatbestendige Wateraanvoer
Als het in het westen van Nederland lange tijd droog is en er niet genoeg zoet water meer via de normale route binnenkomt, wordt de Klimaatbestendige Wateraanvoer aangezet. Via een netwerk van watergangen, stuwen en gemalen wordt extra water aangevoerd vanuit de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal. Zo wordt droogteschade aan landbouw, natuur en infrastructuur voorkomen en verzilting tegengegaan. Aan de KWA werken meerdere waterschappen, waaronder ons waterschap, samen met Rijkswaterstaat en andere partners.
Onttrekkingsverbod
Als waterschap leggen we een onttrekkingsverbod op wanneer er sprake is van langdurige droogte en lage waterstanden in sloten, beken en kanalen. Dit verbod betekent dat het tijdelijk niet is toegestaan om water uit deze oppervlaktewateren te halen. We doen dit om het waterpeil te beschermen, schade aan oevers en kades te voorkomen en de waterkwaliteit op peil te houden. Bij lage waterstanden en hoge temperaturen warmt het water sneller op, wat leidt tot zuurstoftekort en risico’s voor planten en dieren. In sommige gevallen maken we uitzonderingen, bijvoorbeeld voor veedrenking, brandbestrijding of specifieke teelten.
De verdringingsreeks
Als het watertekort zo groot is dat er niet meer voldoende water beschikbaar is voor iedereen, dan kan de verdringingsreeks ingesteld worden. Landbouw en recreatie vallen als eerste af wanneer er watertekort is. Daarna volgen vitale functies zoals de industrie en openbare voorzieningen. De belangrijkste en meest kwetsbare gebruikers, zoals drinkwaterbedrijven, natuurgebieden en kwetsbare natuurfuncties, krijgen zo lang mogelijk water. Zo zorgt de verdringingsreeks ervoor dat het beschikbare water eerst naar de meest essentiële en kwetsbare gebruikers gaat.
Waterkwaliteit
Droogte en warmte hebben ook een groot effect op de waterkwaliteit. Er is dan minder water beschikbaar om vervuiling te verdunnen, waardoor sneller te hoge concentraties van schadelijke stoffen en bacteriën kunnen ontstaan. Daarnaast warmt stilstaand water sneller op, waardoor algen en bacteriën sneller groeien en er zuurstoftekort kan ontstaan. Dit kan schadelijk zijn voor vissen en andere waterorganismen. Het waterschap houdt het zuurstofgehalte en de waterkwaliteit daarom extra goed in de gaten tijdens droge, warme periodes.
Grondwater
Bij droogte daalt het grondwaterpeil doordat er weinig neerslag is en meer water verdampt. Hierdoor kunnen natuurgebieden verdrogen, kunnen landbouwgewassen minder goed groeien en kunnen funderingen van gebouwen schade oplopen. Het waterschap kan weinig tot niets doen aan lage grondwaterstanden. We proberen het waterpeil in sloten en kanalen zo hoog mogelijk te houden, zodat het grondwater aan de randen van percelen wat aangevuld wordt. Dit kan alleen als er voldoende water beschikbaar is om in te laten. Daarnaast vragen we inwoners om zuinig om te gaan met grondwater en, als het kan, tijdelijk geen grondwater op te pompen. Zo helpen we samen om de grondwatervoorraad op peil te houden.