Inlaatwerk Kromme Rijn


De beschikbaarheid van voldoende zoetwater lijkt in een land als Nederland geen vraagstuk. Toch is er tijdens extreem droge periodes en lage afvoeren van de grote rivieren, niet overal voldoende zoetwater beschikbaar.

Deze extreme periodes zullen naar verwachting vaker voorkomen als gevolg van de klimaatverandering. Zo zien we steeds vaker lage rivierstanden op de Nederrijn en Lek waardoor onvoldoende water ingelaten kan worden naar het Kromme Rijngebied.  Het aanleggen van een nieuwe waterinlaat aan het begin van het Inundatiekanaal in Wijk bij Duurstede is hier een oplossing voor.

De plannen voor een nieuwe waterinlaat

Tijdens de afgelopen droge zomers heeft het waterschap noodpompen moeten plaatsen om voldoende water via de Kromme Rijn te kunnen aanvoeren.  Deze tijdelijke pompen houden dan de waterstanden in het Kromme Rijngebied, de stad Utrecht en de Vecht op peil.

Door de klimaatverandering komen extreem droge periodes steeds vaker voor. Vandaar dat het waterschap toe wil naar een permanente oplossing om extra water in te laten.

Uit eerdere haalbaarheidsonderzoeken kwam de aanleg van een gemaal in de omgeving van het Inundatiekanaal als meest geschikte oplossing naar voren. Hoe dit er precies komt uit te zien en op welke locatie weten we nog niet en gaan we de komende tijd onderzoeken.

Het projectgebied op de kaart

Projectgebied

De drie onderstaande tekeningen laten de wateraanvoer vanuit de Lek richting de Kromme Rijn, de stad Utrecht en de Vecht in verschillende situaties zien.

Links ziet u de huidige situatie in tijden van droogte en een laag waterpeil. In het midden is een basisidee uitgewerkt waarin we met technische hulpmiddelen in tijden van droogte toch voldoende water aan kunnen voeren. Rechts ziet u het uitgewerkte basisidee als er sprake is van normale waterstanden en het water onder vrij verval de Kromme Rijn in kan stromen.

Huidige situatie tijdens droogte

Beeld huidige situatie in tijden van droogte

Hier ziet u de huidige situatie. In tijden van droogte is de rivierwaterstand van de Nederrijn te laag om onder vrij verval water aan te voeren naar de Kromme Rijn en het achterliggende gebied.

Basisidee nieuwe situatie droogte

Beeld basisidee nieuwe situatie met stuw en gemaal

Met een keermiddel sluiten we een deel van het Inundatiekanaal tijdelijk af. Met een gemaal voeren we extra water aan waardoor het waterpeil in dit deel hoger wordt. Hierdoor is het mogelijk om onder vrij verval water aan te voeren naar de Kromme Rijn en het achterliggende gebied.

Basisidee nieuwe situatie normaal

Beeld basisidee nieuwe situatie zonder droogte

In de reguliere situatie is er voldoende water om onder vrij verval water aan te voeren naar de Kromme Rijn en het achterliggende gebied.

Verkenningsfase

We starten dit project met een verkenningsfase. Die fase duurt bijna twee jaar. In deze fase onderzoeken we wat de (technische) eisen zijn en voeren we verschillende onderzoeken uit zoals bodemonderzoeken en een archeologisch onderzoek. In december 2023 zijn natuuronderzoeken uitgevoerd om de planten en dieren, waaronder de bever, in het gebied in kaart te brengen. Zo krijgen we een beeld van de natuurwaarden in het projectgebied.

Een ander belangrijk onderdeel van de verkenning is hoe het kan worden ingepast in de omgeving. Hiervoor zijn de wensen en ideeën vanuit het gebied belangrijk.

Vaststaat dat de oplossing toekomstbestendig, robuust en duurzaam moet zijn.

Klankbordgroep

We vinden het belangrijk dat direct omwonenden en belanghebbenden meedenken tijdens het proces. Daarom hebben we een klankbordgroep ingesteld. Tijdens de persoonlijke gesprekken die we hebben gevoerd konden mensen zich voor deelname opgeven.

Deze klankbordgroep heeft als functie om het waterschap te adviseren bij de te nemen maatregelen. Tijdens de eerste bijeenkomst op 1 november 2023 hebben we kansrijke oplossingen voor het nieuwe inlaatwerk besproken.

U vindt het verslag onder het kopje ‘Documenten’.

Aandacht voor cultuurhistorie

Inundatiesluis Wijk_web

Het plangebied ligt in een cultuurhistorisch waardevolle omgeving. Het inundatiekanaal eindigt bij de inlaat en inundatiesluis naar de Kromme Rijn. Het geheel maakt onderdeel uit van UNESCO werelderfgoed de Nieuwe Hollandsche waterlinie en is aangewezen als rijksmonument.

In de uitwerking van onze plannen houden we hier rekening mee en gaan we in gesprek met de belanghebbende partijen.

Landelijk Deltaprogramma Zoetwater

Gezien de lage ligging is ons land kwetsbaar voor overstromingen en de gevolgen van klimaatverandering. Om ervoor te zorgen dat ons land nu en in de toekomst veilig is tegen overstromingen, er voldoende zoetwater beschikbaar is en bij te dragen aan een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van ons, maakt de overheid plannen in het Deltaprogramma. Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en andere organisaties werken samen aan de uitvoering van dit programma.

Het Deltaprogramma kent drie thema’s. Dit project in Wijk bij Duurstede valt onder het thema Zoetwater.

De andere thema's zijn waterveiligheid en ruimtelijke adaptatie.

Contact

Jan Willem Vrolijk
Omgevingsmanager

De planning in hoofdlijnen

We hebben afgelopen jaar diverse voorbereidende onderzoeken uitgevoerd zoals onderzoek naar de bodem en flora en fauna en landmeetkundige werkzaamheden.

Vanaf voorjaar 2024 gaan we nog meer onderzoeken uitvoeren die nodig zijn voor het uitwerken van de plannen.

In het voorjaar van 2024 organiseren we een informatieavond.

Concept Voorkeursvariant gereed – voorjaar 2024

In het voorjaar van 2024 houden we een informatieavond.

Vaststellen voorkeursvariant – zomer 2024

Start aanbesteding: juli 2024

2025-2026: Uitvoering werkzaamheden

Status: Aankomend