Veelgestelde vragen

Voor actuele informatie rondom droogte verwijzen wij u naar de Droogtemonitor van Rijkswaterstaat: Droogtemonitor | Rijkswaterstaat

Het waterschap heeft zich de afgelopen periode voorbereid op het watertekort.

We zijn in ons hele gebied vervroegd overgegaan op het hogere zomerpeil om water vast te houden. Op de hoger gelegen Utrechtse Heuvelrug is in mei een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater ingesteld. In het Kromme Rijn gebied zijn op diverse plekken tijdelijke pompen geplaatst om extra water aan te voeren voor ons eigen beheergebied maar ook voor de westelijke waterschappen.  Sinds eind juni is de Klimaatbestendige Wateraanvoer actief waarmee we zoet water richting het Westen aanvoeren om verzilting daar tegen te houden.

• op niveau houden van het zoetwaterpeil

• tegengaan van verzilting

• extra controle op beschadiging van veendijken.

• het, zoveel als mogelijk, voorkomen van waterkwaliteitsproblemen.

HDSR doet er alles aan om voldoende water beschikbaar te houden voor inwoners, landbouw, natuur en bedrijven. Ook voeren we zoveel mogelijk zoet water aan om verzilting in West Nederland tegen te houden. Met de nu genomen maatregelen benut het waterschap vrijwel alle beschikbare mogelijkheden om het waterpeil en de waterkwaliteit op peil te houden.

HDSR werkt samen met andere waterschappen en Rijkswaterstaat hard om de gevolgen van droogte zoveel mogelijk te beperken. Er zijn echter grenzen aan de maakbaarheid van het watersysteem, waardoor droogteschade niet altijd en overal te voorkomen is.

Ook blijft het waterschap leren van de ervaringen tijdens watertekorten.  Zo wordt er op landelijk niveau binnen het Deltaprogramma Zoetwater maatregelen genomen om Nederland nog weerbaarder te maken tegen droogte.

Omdat agrariërs vaak op grote schaal oppervlaktewater gebruiken voor bijvoorbeeld beregening is het belangrijk dat agrariërs goed onderling afstemmen wie, wanneer oppervlaktewater onttrekt. Daarbij is het van groot belang dat het peil van de watergang op een minimum  niveau blijft.

Naast het onttrekken van oppervlaktewater is het belangrijk dat bij hoge temperaturen van het water en weinig doorstroming, de bodem niet onnodig wordt omgewoeld. Hierdoor zakt het zuurstofgehalte verder, wat negatieve gevolgen kan hebben op het waterleven. Stel baggeren uit naar een later moment. Baggeren geeft extra voedingsstoffen aan het water af, wat de groei van algen en bacteriën bevordert. Hierdoor verslechtert de waterkwaliteit verder en neemt het zuurstofgehalte af.

Het waterschap kan zelf onder strikte voorwaarden, rekening houdend met watertemperatuur en waterkwaliteit, werkzaamheden in watergangen uitvoeren als dit nodig is om het watersysteem zo goed mogelijk in balans te houden.

Water van een natte winter of van een hoosbui vasthouden voor droge tijden, dat is minder simpel dan het lijkt. Op de grote rivieren en in uiterwaarden kan het waterschap geen water vasthouden. Zakt de rivier, dan drogen uiterwaarden mee op.  In het watersysteem van sloten en weteringen kan water vasthouden wel, maar met mate.  Dat is te weinig om tijdens extreme droogte, waarin veel water verdampt, over voldoende water te beschikken.

De optie om veel water op te slaan in een groot gebied is nauwelijks mogelijk. Nederland is een vlak land, met weinig heuvels. Een natuurlijke ‘kom’ waar je water in op kunt slaan, is er in het gebied van De Stichtse Rijnlanden niet. Je zou zo´n kom kunstmatig kunnen aanleggen door dijken te bouwen rondom een groot gebied. Maar zo’n oplossing kost enorm veel grond. In het beheergebied van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) zou een oppervlakte van 8.000 hectare nodig zijn, met een waterdiepte van 1 meter om in juni, juli en augustus over voldoende water te beschikken. Dit komt overeen met 42.000 Olympische zwembaden.

Om een idee te geven is 8.000 hectare te vergelijken met een oppervlakte zo groot als de gemeente Utrecht (De woonplaatsen Utrecht, Vleuten, De Meern en Haarzuilens). Dat zijn 11.204 voetbalvelden. Deze enorme oppervlakte is in het gebied van HDSR eenvoudigweg niet beschikbaar.

Waterschappen zijn verantwoordelijk voor de waterhuishouding in hun eigen beheergebied. Elk gebied kent zijn eigen bodemgesteldheid, waterpartijen, watergangen en grondsamenstelling van de aanwezige dijken. Ieder gebied verschilt dan ook van problematiek. Zo heeft bijvoorbeeld het ene waterschap te maken met verzilting en een ander waterschap met zeer lage grondwaterstanden. Daarom bepaalt elk waterschap voor zijn gebied welke maatregelen nodig zijn. Die kunnen dus per waterschap zeer verschillend zijn. De aanwezigheid van een grote rivier (de Lek) en groot kanaal (Amsterdam-Rijnkanaal) geeft De Stichtse Rijnlanden langer de ruimte om water in het gebied in te laten in vergelijking met andere gebieden.

Waterschappen hebben afspraken gemaakt over de verdeling van water. Deze afspraken staan in een waterakkoord. Een van die afspraken gaat over de hoeveelheid water die naar het westen wordt aangevoerd om verzilting tegen te gaan. Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) levert volgens het waterakkoord een bepaalde hoeveelheid zoet water aan het hoogheemraadschap van Rijnland. Hoe Rijnland dit water inzet mag het waterschap zelf bepalen. De problematiek in ieder waterschap is immers verschillend. HDSR levert dus de hoeveelheid die in het waterakkoord is afgesproken.

Een laag waterpeil, hoge watertemperatuur en stilstaand water vormen het ideale klimaat voor blauwalg en botulisme. De alg en de bacterie zijn een veelvoorkomend probleem in de zomer en kunnen gezondheidsklachten, zoals oorontsteking, huidirritaties en diarree veroorzaken. Dat geldt ook voor dieren.

Een ander veelvoorkomend probleem is zuurstoftekort in het water. Hierdoor hebben vissen en andere organismen het moeilijk en kan er sterfte optreden.

Ga verstandig om met water.

• Haal geen water uit de sloot of uit het grondwater.

• Voer geen werkzaamheden uit in het water. Omwoelen van de bodem zorgt voor een daling van het zuurstof niveau.

• Meld dieren in nood of dode dieren langs of in watergangen

• Geen eendjes voeren, gebruik geen lokaas bij het vissen.

• Zwem alleen in de daarvoor aangewezen zwemwateren, die worden gecontroleerd op de waterkwaliteit.

• Check de zwemwaterlocaties en de kwaliteit van het zwemwater op zwemwater.nl.

• Was uw auto niet thuis maar in de wasstraat.

De rayonbeheerders van het waterschap houden de keringen nauwlettend in de gaten. Onze dijken zijn niet heel gevoelig voor droogte omdat er een kleilaag op ligt. Daarom geeft de situatie op dit moment geen aanleiding om extra dijkinspecties uit te voeren.

Ja. Drinkwater heeft de hoogste prioriteit in de waterverdeling. De drinkwatervoorziening is dus veiliggesteld. Wel vragen drinkwaterbedrijven en het waterschap aan iedereen om hier zuinig mee om te gaan.

Ook met drinkwater moeten we zuinig zijn. Douche kort, laat geen water lopen als het niet nodig is, gebruik eco-programma's op vaatwasser of wasmachine. Sproei planten en tuin beperkt, bij voorkeur met opgevangen water en 's avonds laat of 's ochtends vroeg.

Nee, Het waterschap keert in dit geval in beginsel geen schadevergoeding uit. Er is immers sprake van overmacht.

Op de Utrechtse Heuvelrug geldt een onttrekkingsverbod. Dat geldt op dit moment niet voor het Kromme Rijngebied. We vragen agrariërs en fruittelers om zuinig om te gaan met oppervlaktewater en beregening goed onderling af te stemmen, zodat de peilen in de watergangen niet te laag worden. Het waterschap sluit niet uit dat een beregeningsverbod of onttrekkingsverbod nodig is als het watertekort hierom vraagt. Mocht een onttrekking voor een grote peilverlaging (5 centimeter of meer) zorgen, zal het waterschap handhavend optreden naar de onttrekkende partij. Onttrekkingen die niet zijn toegestaan, moeten direct gestopt worden. Ook kunnen een geldboete, strafrechtelijk onderzoek en melding aan de NVWA volgen.

U kunt contact opnemen met ons Klant Contact Centrum via telefoon, e-mail of het contactformulier op onze website: Contact | HDSR.

Nee, de watertemperatuur is hoog, waardoor er minder zuurstof in het water zit. Baggeren zorgt voor een nog lager zuurstofgehalte in het water. Dat is slecht voor het waterleven, wat het in deze droge periode toch al moeilijk heeft.

Lokale buien helpen maar weinig tegen de droogte. Het regent dan wel, maar dat helpt alleen voor de toplaag van de bodem. Het is niet voldoende om het grondwater structureel aan te vullen. Ook is het te weinig om de lage aanvoer van de Rijn en de Maas te compenseren. Lees hier meer over regen en droogte: Het regent, maar toch is het droog - Peilbeheerder Lotje legt uit hoe dat kan | HDSR

We verlagen in de winter de waterstanden naar het winterpeil zodat er meer ruimte is om regenwater, met name piekbuien, op te vangen. Om grote hoeveelheden water in de winter op te slaan, zijn grote plassen of waterbergingen nodig. Om enig effect te hebben op de watervraag in de zomer, gaat dat om hele grote gebieden waar je water zou moeten ‘parkeren’ en in het beheergebied van HDSR is de ruimte heel beperkt. Het waterschap neemt maatregelen op de Utrechtse Heuvelrug om regen zoveel als mogelijk te laten infiltreren in de bodem. Daarmee proberen we zoveel mogelijk water in de bodem op te slaan.

We vragen iedereen hiervan een melding te maken bij ons Klant Contact Centrum via Contact | HDSR.Als het waterschap zo’n melding binnenkrijgt, gaan medewerkers zo snel als mogelijk is de situatie ter plaatse beoordelen. Waar het zin heeft en kan, kunnen vissen worden weggevangen en ergens anders worden uitgezet.

Voor actuele informatie zie: www.zwemwater.nl en de zwemwaterapp.

Op de Utrechtse Heuvelrug geldt op dit moment een sproeiverbod met oppervlaktewater. Dat geldt niet in de rest van ons gebied. Wel vragen we u zuinig met water om te gaan en uw planten en tuin beperkt te sproeien. Bij voorkeur in de vroege ochtend of late avond en indien mogelijk met opgevangen regenwater. Aan agrariërs en fruittelers in het Kromme Rijngebied doen wij het dringende verzoek zuinig om te gaan met water en beregening goed onderling af te stemmen.

Dode vissen of vogels kunnen het gevolg zijn van botulisme of zuurstoftekort in het water. Blijf uit de buurt van de dode vissen en vogels en ga niet het water in. We verzoeken u een melding hiervan te maken bij ons Klant Contact Centrum via Contact | HDSR.Op die manier kunnen wij de situatie in ons gebied nauwlettend in de gaten houden.