Belangrijke stap in polderplan Spengen gezet: kavelruil boeren gereed

Gepubliceerd op 28 september 2026

In de polder Spengen, bij Kockengen in de provincie Utrecht, hebben boeren en overheden de afgelopen jaren samen een plan ontwikkeld voor de toekomst van de polder. Het tekenen van de kavelruilovereenkomst door tien partijen is een belangrijke mijlpaal voor de toekomst van het gebied.

Dankzij deze kavelruil kan grond van een stoppende boer gebruikt worden voor het extensiveren van de bedrijven van drie andere boeren. En dat zorgt meteen voor minder stikstof. De kavelruil is onderdeel van het polderplan Parel Spengen.

“De kavelruil is een belangrijke stap na drie jaar praten,” vertelt Rick Scherpenzeel, namens de boeren, “maar we zijn er nog niet. Er moeten nog instrumenten komen voor toekomstbestendige landbouw. Hier kunnen we extensiveren, omdat de grond van een stoppende boer beschikbaar kwam voor dit gebied. Om verdere stappen te kunnen zetten moeten overheden waken voor een top-down benadering en ruimte bieden voor verdere invulling door de agrariërs.”

Het polderplan is gemaakt samen met alle betrokkenen in Spengen: agrariërs, provincie, gemeente, waterschap en het agrarisch collectief. Bert de Groot van waterschap Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden als bestuurlijk voorzitter van de Parel Spengen is trots: "Het is in Spengen gelukt om gezamenlijk een oplossing te vinden voor de verschillende maatschappelijke wensen. Dat was een flinke uitdaging, met veel moeilijkheden en vertragingen. Dankzij ieders doorzettingsvermogen, geduld en energie, vooral van de agrariërs, is het gelukt. Ik ben trots op het gebied en op alle mensen die dit mogelijk hebben gemaakt."

Het polderplan komt tegemoet aan de stikstofopgave, versterking van agrarische natuur- en weidevogelbeheer, het verhogen van de biodiversiteit en het behouden van het pittoreske, typisch Hollandse landschap van Spengen. Dick Gijsbert van der Horst is voorzitter van BoerenNatuur Rijn Vecht en Venen: "We hebben dit plan echt samen gemaakt met alle betrokken partijen. Dankzij de kavelruil kregen de boeren meer mogelijkheden om het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer in hun bedrijfsvoering in te passen en kan er gewerkt worden aan het versterken van het mozaïekbeheer voor de weidevogels."

Ook beschrijft het plan hoe deze maatschappelijke invullingen hand in hand kunnen gaan met een bestaansmodel voor de boeren op de lange termijn.

Dat beaamt gedeputeerde Gijs de Kruif: “Het is mooi om te zien wat we met Parel Spengen hebben bereikt. De afgelopen jaren hebben boeren, overheden en andere betrokkenen samen veel voor elkaar gekregen. En dat mag zeker gevierd worden. Ook is het goed om te benoemen dat dit proces niet vanzelf is gegaan. Er waren soms verschillen in inzichten, maar door die verschillen niet uit de weg te gaan en met elkaar in gesprek te blijven, zijn we samen verder gekomen. Parel Spengen laat zien dat een gebiedsontwikkeling vooral draait om mensen die samen verantwoordelijkheid nemen voor hun gebied en kijken naar wat wél kan."

Het plan kijkt breder, want ook andere maatregelen die nodig zijn voor een leefbaar Spengen zijn meegenomen. Karin van Vliet, wethouder natuur en landschap gemeente Stichtse Vecht: “De Parel Spengen laat zien wat er mogelijk is als partijen samen de schouders eronder zetten en naar een gezamenlijke oplossing zoeken. Als gemeente hebben we daar graag aan bijgedragen door de opknapbeurt van de weg en bermen en het onderhoud aan de bomen naar voren te halen in onze planning. Zo zorgen we er samen voor dat Spengen die bijzondere parel in onze gemeente blijft voor alle bewoners van deze polder.”

De kavelruil is een stap naar toekomstbestendig ondernemen. Deze pilot laat zien dat het kán: samen werken aan toekomstbestendig landelijk gebied. Een duidelijke aanpak met perspectief voor de boeren zal alleen financiële zekerheid bieden als ook de aanvullende instrumenten gerealiseerd worden. De betrokkenen werken daarom samen verder aan het uitvoeren van het polderplan.

Dit is een samenwerking van de agrariërs in Spengen, de provincie Utrecht, gemeente Stichtse Vecht, waterschap Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden en het agrarisch collectief Rijn Vecht & Venen.