Veiligheid voorop

Het gegraaf van muskus- en beverratten vormt een bedreiging voor de veiligheid van onze waterkeringen. Een groot deel van het werkgebied van Muskusrattenbeheer West- en Midden Nederland ligt onder de zeespiegel. Het waterpeil in rivieren, weteringen en kanalen staat daardoor op veel plaatsen hoger dan in het omliggende land. Als de kades langs die wateren zouden doorbreken zijn de gevolgen groot.

Badkuip West-Nederland

Een groot deel van Nederland ligt ver onder de zeespiegel. Ook ons beheergebied, West en Midden Nederland, bestaat voor een groot deel uit polders en veenweidegebied. Om dit deel van Nederland bewoonbaar en leefbaar te maken hebben onze voorouders al een uitgekiend watersysteem ingericht. Voor Nederlanders is het zo gewoon om onder de zeespiegel te wonen dat we vaak vergeten hoe kwetsbaar dat is. Niet alleen de zee maar ook het oppervlaktewater in meren, boezems en zijtakken van rivieren ligt soms één of meerdere meters hoger dan het omliggende land. Waterveiligheid is zo gewoon geworden dat we ons vaak niet realiseren hoe bijzonder dat eigenlijk is.

Beschadiging watersysteem

Muskus- en beverratten zijn geduchte gravers. Het zijn met name de dijken en oevers die het moeten ontgelden, want daarin graven ze hun holen en flinke gangenstelsels. Een muskusrat verzet maar liefst dertien kruiwagens grond per jaar, hij vormt daardoor een grote bedreiging voor onze kaden en dijken. Door hun ondermijnende graaf- en woelwerk en door het wegvreten van oeverbeschermende rietkragen wordt de stabiliteit van waterkeringen aangetast. Daarnaast komt veel van de weggegraven grond in sloten en kanalen terecht, waardoor de waterafvoer stagneert.

Grote problemen

Muskus- en beverratten kunnen zich razendsnel voortplanten en ze hebben in Nederland nauwelijks natuurlijke vijanden. In ons zachte klimaat kan een vrouwtjesmuskusrat drie keer per jaar jongen krijgen. Gemiddeld krijgt een muskusrat 5 à 8 jongen per worp. De beverrat krijgt gemiddeld twee maal per jaar jongen met een gemiddelde nestgrootte van 7 à 10 jongen. Dit is een voortplantingssnelheid die de beheerders van de dijken en kades voor grote problemen stelt. Schade van muskus- en beverratten is tot nu toe alleen te voorkomen door ze te vangen en de populatie zo klein mogelijk te houden.


Bevolkingsdichtheid en economische waarde

De kaartjes zijn gemaakt door het Planbureau voor de Leefomgeving en staan afgedrukt in De Bosatlas van Nederland Waterland, Noordhoff Uitgevers, Groningen.

Veldproef

Muskusrattenbeheer neemt actief deel aan de landelijke veldproef waarmee wordt onderzocht of de bestrijding van muskusratten nu op de beste manier gebeurt. Er wordt gekeken of het gerichter, goedkoper en met minder dierenleed kan.