Waterbergingsgebied Blokhoven brengt waterlinie tot leven

Gepubliceerd op 24 mei 2017

Met een luid kanonschot openden hoogheemraad (Lid van het dagelijks bestuur, vergelijkbaar met de wethouder van een gemeente. Heeft eigen portefeuille met onderwerpen en eigen geografisch aandachtsgebied) Guus Beugelink van De Stichtse Rijnlanden en wethouder Herman Geerdes van gemeente Houten vandaag het gecombineerde waterbergings- en inundatiegebied Blokhoven in Schalkwijk. Het werd gevuld met water, waarmee ook het kunstwerk (Stuw, gemaal, inlaat of ander waterstaatkundig instrument waarmee het waterpeil in de polder wordt gereguleerd) ‘Het Geheim van Man en Paard’ van kunstenaarsduo Willy Kruijssen en Christel van Vliet natte voeten kreeg.

Waterberging (Proces waarbij na bijvoorbeeld hevige regenval overtollig rivierwater in een opvangplek kan lopen, waarbij dit water wordt bewaard voor drogere tijden) èn inundatie (Het met opzet onder water zetten van land met als doel de opmars van de vijand te verhinderen of te vertragen.)-demonstratie

Om wateroverlast (situaties waarin mensen overlast ondervinden als gevolg van te veel water) bij hevige regenval in Schalkwijk te voorkomen, kan in het gebied 23.000 m3 water worden opgevangen. Dit is ongeveer evenveel als tien Olympische zwembaden.

Om extra water te kunnen opvangen is een diepe waterplas van 1 hectare gegraven. In deze plas staat permanent water. Naast deze waterplas is een 2,2 hectare groot gebied afgegraven. Dit gebied doet dienst als demonstratie-inundatieveld en wordt bij piekbuien ingezet als waterberging. Het gebied ligt midden in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. In de zomerperiode wordt het tweemaal per maand onder water gezet, zodat het principe van ‘inundatie’ (land onder water zetten) van de waterlinie voor bezoekers tot leven komt. Als hevige of langdurige regenval verwacht wordt kan het waterschap besluiten de inundatie niet door te laten gaan. Het gebied is dan nodig voor waterberging.

Inundatie van polder Blokhoven in oorlogstijd

De polder Blokhoven is als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie tweemaal geïnundeerd: in mei 1940 stond de polder zo’n 40 cm onder water. Ongeveer 2500 bewoners werden toen geëvacueerd. Aan het eind van de oorlog, in februari 1945, is de polder opnieuw geïnundeerd. Dit keer door de Duitsers, die hiermee wilden voorkomen dat de geallieerden in de polder Blokhoven zouden landen.

Hergebruik van klei

Bij het ontgraven van de plas is 30.000 m3 klei vrijgekomen (1500 vrachtwagens). Deze klei gebruikt het waterschap voor de versterking van de Lekdijk en is tijdelijk opgeslagen bij Wijk bij Duurstede.

Natuur en recreatie

Bij de aanleg van het gebied is veel aandacht besteed aan het creëren van goede leefomstandigheden voor planten en dieren. Langs de randen van de plas en de verbrede watergangen zijn natuurvriendelijke oevers aangelegd. Bij de stuw (waterbouwkundig kunstwerk dat als doel heeft om water in een loop, beek of rivier op te stuwen) is een vispassage (Innovatieve constructie in het water die ervoor zorgt dat vissen barrières als gemalen of stuwen kunnen passeren) gebouwd, zodat vissen de stuw ook stroomopwaarts kunnen passeren. Het gebied is ingericht voor recreatie: er zijn wandelpaden, bankjes, een trekpontje, een 80 meter lang vlonderpad en kano-in- en uitstapplaatsen aangelegd.

Een informatietafel over waterberging, vispassages en de geschiedenis van de Nieuwe Hollandse Waterlinie vertelt de bezoekers het verhaal over deze bijzondere plek.

Kosten

De totale kosten van de aanleg van het gebied bedragen ca. 1,2 miljoen euro. De provincie Utrecht heeft een subsidie beschikbaar gesteld van € 600.000,-. De andere helft wordt gefinancierd door het waterschap en de gemeente Houten .


Afbeelding 021

Wethouder Herman Geerdes (l) en hoogheemraad (Lid van het dagelijks bestuur, vergelijkbaar met de wethouder van een gemeente. Heeft eigen portefeuille met onderwerpen en eigen geografisch aandachtsgebied) Guus Beugelink spreken de aanwezigen toe

Het gebied stroomt vol

Het hoe en waarom van waterbergingsgebied Blokhoven