Historie Doorslagsluis

Doorslagsluis in Nieuwegein

Historie

De Doorslag vormde in de Middeleeuwen een belangrijke scheepsvaartverbinding tussen Utrecht en de Rijn. In 1285 werd de Hollandsche IJssel afgedamd van de Lek, waardoor de verbinding van Utrecht met de Rijn was versperd. Kort daarop kreeg Utrecht een nieuwe rechtstreekse vaarverbinding naar de Lek. Deze liep nu via de Vaartse Rijn naar Vreeswijk. Om de Vaartse Rijn op peil te houden, werd in 1671 aan de noordzijde van de Doorslag de schutsluis ‘Doorslagsluis’ gebouwd.

Wetenswaardigheden

Naam De Doorslag en Doorslagsluis

De Doorslag en daarmee ook de Doorslagsluis danken hun naam aan een historisch feit. In 1127 is de Nieuwe Rijn (nu Vaartse Rijn) gegraven als verbinding tussen de Oudegracht en de Hollandse IJssel. Een deel van de route liep door het riviertje de Geine. Halverwege de Geine lag een dijk die de doorgang versperde. Na aanleg van een andere, meer zuidelijk gelegen dijk langs de IJssel, kon de dijk in de Nieuwe Rijn worden doorbroken (ofwel doorgeslagen). Zo kreeg de Doorslag zijn huidige naam.

Route Impériale No 2

De Route Impériale No 2 liep vlakbij de Doorslagsluis Onder bewind van Napoleon Bonaparte is de Route Impériale No 2 aangelegd. Dit was een rijksweg van Parijs naar Amsterdam. Deze weg kruiste de Doorslag, daar waar deze uitmondt in de Vaartse Rijn. Tegenwoordig lopen over de Route Impériale No 2 onder andere de Franse N2 en de Nederlandse provinciale wegen N263 en N402, alsmede de Amsterdamsestraatweg in Utrecht.

Restauraties

De sluis is geregeld grondig gerestaureerd. Zo werden in 1815 de sluisdeuren en sluishoofden verhoogd en werd in 1856-1858 de westelijke zijmuur van de schutkolk afgebroken en geheel opnieuw gemetseld. De laatste grootschalige restauratie vond plaats rond 1885, toen de gehele sluis werd afgedamd en droog gelegd. Tijdens de restauraties zijn nagenoeg alle delen van de sluis vervangen, maar de hoofdvorm van de sluis is altijd behouden.

Sinds 1972 is de schutsluis niet meer als zodanig in gebruik. In het geval van een calamiteit bestaat nog steeds de mogelijkheid om de sluis af te sluiten.

Kaart locatie Doorslag

Kaart locatie Doorslag