Kleinschalige Water Aanvoervoorziening

De KWA, de Kleinschalige Water Aanvoervoorziening, dient om de verzilting van West-Nederland tegen te gaan. Onder normale omstandigheden voeren de grote rivieren in Nederland voldoende water af om het zoute water van de zee terug te dringen. Maar bij extreme droogte is dat niet het geval en bereikt zilt water het inlaatpunt van Hoogheemraadschap van Rijnland in Gouda. Vier waterschappen en Rijkswaterstaat werken daarom samen om het westen van Nederland toch van zoetwater te voorzien. In het gebied van De Stichtse Rijnlanden wordt zoet water bovenstrooms uit de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal gehaald.

Het water wordt aangevoerd vanuit een punt waar de zee geen invloed heeft: de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal. Deze aanvoer vindt plaats via drie routes:

  • Via Leidsche Rijn en Oude Rijn. Gemaal De Aanvoerder in Utrecht, dat hier eind jaren tachtig speciaal voor is gebouwd, pompt water uit het Amsterdam-Rijnkanaal de Leidsche Rijn in. Sinds de bouw in 1989 is dit gemaal tweemaal ingezet: in 2003 en 2011, en nu dus in 2018;
  • Via het Merwedekanaal, de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel en de Enkele Wiericke naar de Oude Rijn. Het Noordergemaal in Utrecht pompt hiervoor water uit het Amsterdam-Rijnkanaal;
  • Via de Lopikerwaard naar de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel, de Enkele Wiericke naar de Oude Rijn. Gemaal De Koekoek pompt het water hiervoor uit de Lek.

Hoeveel zoetwater gaat er naar het westen?

De in het waterakkoord vastgelegde afspraak is dat De Stichtse Rijnlanden zorgt voor een aanvoer van 6,9 m3 per seconde. Dat betekent dat ter hoogte van Bodegraven 6900 liter zoet water per seconde de boezem van Rijnland binnenkomt. Bij de start van de KWA op 24 juli is dit geleverd.

Al snel hebben de waterschappen in het westen van Nederland aan De Stichtse Rijnlanden gevraagd om meer zoetwater aan te voeren. Sinds 2 augustus is de aanvoer opgevoerd naar inmiddels ruim 14 m3/s. Ook wordt er sinds die datum extra zoetwater via de Waaiersluis in Gouda aangevoerd.

Sinds 13 augustus gaat er via de De Pleijtroute nog eens 1 m3 water per seconde extra de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel op.

Wie gebruiken het zoete water?

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden zorgt voor het transport van het water richting het gebied van het hoogheemraadschap van Rijnland, dat het water wil gebruiken. Indien nodig kan Rijnland een deel van het aangevoerde water doorgeven aan de hoogheemraadschappen Delfland, en Schieland en de Krimpenerwaard.

Van kracht zolang droogte aanhoudt

De duur van de KWA-maatregel is moeilijk te voorspellen. De maatregel blijft van kracht zolang de droogte aanhoudt en de aanvoer van zoet water beperkt is en er bij het inlaatpunt Gouda nog sprake is van verhoogd chloridehoudend water.

De partijen die samen de KWA realiseren zijn de waterschappen De Stichtse Rijnlanden, Delfland, Rijnland en Schieland en de Krimpenerwaard, en Rijkswaterstaat.

Klimaatbestendige Water Aanvoervoorziening

Omdat de verwachting is dat er in de toekomst vaker extreem droge zomers zullen voorkomen, werken de waterschappen en Rijkswaterstaat aan een uitbreiding van de KWA: de KWA+. De afkorting is hetzelfde, maar de naam is gewijzigd in Klimaatbestendige Water Aanvoer.


Overzicht maatregelen bij droogte 2018

De paarse lijnen en symbolen geven de KWA-maatregelen aan. Klik er op voor meer info.