HDSR

Zoeken
Zoek op alfabet

Watererfgoed

De Stichtse Rijnlanden wil de geschiedenis van het water en vooral van het waterbeheer, zichtbaar houden in het werkgebied. Daarom heeft het waterschap in 2006 een inventarisatie laten doen van cultuurhistorische waardevolle waterstaatkundige objecten die (mede) in eigendom zijn van het waterschap. Bijvoorbeeld gemalen, sluizen en peilschaalhuisjes. Het waterschap wil dit erfgoed behouden en waar mogelijk versterken.

Het beheergebied bevat bijna honderdvijftig cultuurhistorisch waardevolle 'waterelementen'. Ongeveer honderd daarvan zijn in eigendom van het waterschap. Het waterschap wil de cultuurhistorische waarden van het watererfgoed in het werkgebied behouden en versterken. Daarom wil het waterschap waardevolle elementen zoveel mogelijk in eigendom en eigen beheer houden. Ook voor burgers moet het watererfgoed aantrekkelijk en herkenbaar worden. Dat wil het waterschap bereiken door het plaatsen van informatieborden en het uitgeven van fiets- en wandelroutes. Ook in het Waterbeheerplan 2010-2015 'Water voorop!' -in hoofdstuk 6.3 van het Beleids- en uitvoeringsplan- is volop aandacht voor cultuurhistorie.

Langs de Kromme Rijn: Nieuwe Hollandse Waterlinie

Langs de Kromme Rijn zijn nog veel sporen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie te vinden. Veel mensen denken bij de waterlinie aan forten, zoals Fort Vechten en Fort Voordorp. Die zorgden voor de verdediging van gebieden die niet onder water gezet konden worden. Maar de essentie van de waterlinie was: het onder water zetten van land. Daarvoor moest in korte tijd veel water aangevoerd worden. De Kromme Rijn is sinds 1875 één van de toevoerwegen voor dat water. Water wordt ingelaten bij Wijk bij Duurstede. In 1870 werden bij Cothen en Werkhoven stuwen en schutsluizen gebouwd. En langs de Kromme Rijn zijn nog grenspalen van het Ministerie van Oorlog te vinden, die de grens van deze strategisch belangrijke aanvoerroute markeerden De Kromme Rijn is nog steeds in gebruik als wateraanvoerroute. Nu voor het doorspoelen en op peil houden van de stadsgrachten van Utrecht en de Vecht.

Oude Hollandse Waterlinie

Ook van de voorloper van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Oude Hollandse Waterlinie, zijn nog 'snippers' terug te vinden in ons gebied. Bijvoorbeeld in Woerden en Oudewater. Onlangs is een leuke Er op uit -folder over de Oude Hollandse Waterlinie (pdf, 7 MB) uitgebracht waarin je meer leest over het verdedigingswerk en je zelf de geschiedenis kunt najagen!

Bezoekerscentrum Dijkhuiscomplex Jaarsveld

Het dijkhuis in Jaarsveld was eeuwenlang de vergaderlocatie van dijkgraaf en hoogheemraden van het voormalige Hoogheemraadschap Lekdijk Benedendams en van het Waterschap Lopikerwaard. Bij hoogwater was het ook commandopost voor de dijkbewaking. Langs de Lekdijk en in Jaarsveld zijn nog veel sporen van het historische waterbeheer te zien, zoals peilschaalhuisjes, wachthuispalen en dijkmagazijnen.

Theeschenkerij Watertanden

In de Zwarte schuur van het dijkhuiscomplex in Jaarsveld is sinds de zomer van 2013 Theeschenkerij Watertanden gevestigd. Op de zolder is een kleine expositie ingericht over het dijkleger van vroeger en nu. De expositie is ook uitvalsbasis voor rondleidingen door het dijkhuis. Tijdens de openingsuren van de Theeschenkerij, 's zomers in de weekenden, zijn de vrijwillige rondleiders van de Stichting Kunst en Cultuur Lopik op aanvraag oproepbaar. Zij geven op de zolder van het stenen wachthuis bovendien  samen met de Stichting Deeldenatuur een kijkje in natuur en cultuurhistorie op en rond de Lekdijk. Breng eens een bezoek aan Jaarsveld en laat u rondleiden door de geschiedenis van dijkbeheer en dijkbewaking!