Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de gemeente Utrecht hebben op 24 juni 2009 een prijs van de Europese Commissie ontvangen voor het proefproject zuiveringsfilter Leidsche Rijn. Het proefproject is, samen met 16 andere projecten, uitgeroepen tot ’Best LIFE Environment Project 2008-2009’.

Doel van het gezamenlijke proefproject met een verticaal doorstroomd zuiveringsfilter in de Vinexlocatie Leidsche Rijn was op een milieuvriendelijke manier voldoende fosfaat uit het relatief schoon oppervlaktewater te halen, met behulp van een natuurvriendelijk zuiveringsfilter.

Waterschap en gemeente hebben voor dit project een EU-life subsidie gehad. Alle EU-LIFE-subsidie projecten die in 2008 zijn afgerond zijn door de Europese Commissie beoordeeld.

Aanleiding proefproject

In de Vinexlocatie Leidsche Rijn wordt op een duurzame manier met het oppervlaktewater omgegaan. Om het oppervlaktewater schoon te houden zijn er al diverse maatregelen genomen. Zo stroomt het regenwater via een zuiverende bodempassage naar het grond- of oppervlaktewater, houden waterplanten de watergangen schoon en zorgen hondenuitlaatplaatsen ervoor dat hondenuitwerpselen niet in de sloot komen. Ondanks alle maatregelen zitten er te veel voedingsstoffen, met name fosfaat, in het oppervlaktewater. Dit leidt tot algenbloei en troebel water.

Proefproject natuurvriendelijk zuiveringsfilter

Het waterschap en de gemeente Utrecht willen het oppervlaktewater daarom schoon houden met behulp van een natuurvriendelijk zuiveringsfilter. Om hiervoor de benodigde kennis op te doen hebben beide partijen van 2003 tot en met 2008 onderzoek gedaan. De proef bestond uit een laboratoriumonderzoek en een praktijkproef, waarbij 12 kleine en 1 groot filtervak werden aangelegd.

De filters zijn ongeveer een meter dik. Een filterbak bestaat uit zand waaraan ijzer en kalk zijn toegevoegd. Bovenop de vakken is riet geplant. Het oppervlaktewater wordt vanaf de bovenkant op het filter gebracht en vult de bak. Het fosfaat in het water bindt zich aan het ijzer en het gebonden fosfaat blijft achter in het filter. Het gefilterde water wordt na een uur via drains afgevoerd. Door meerdere vakken te gebruiken, is het mogelijk om constant fosfaat uit oppervlaktewater te halen.

De proef heeft aangetoond dat het de gehanteerde techniek goed werkt om op een milieuvriendelijke manier voldoende fosfaat uit het relatief schoon oppervlaktewater te halen. De techniek blijkt ook toepasbaar te zijn op andere locaties in Nederland en Europa.

Bouw verticaal doorstroomd filter

Op basis van het succesvolle proefproject hebben het waterschap en gemeente besloten in Leidsche Rijn op grotere schaal een verticaal doorstroomd filter te bouwen. De start daarvan staat voor 2010 gepland.

Meer lezen over het proefproject?

Ga naar www.zuiveringsfilter.nl.