De Stichtse Rijnlanden wil de geschiedenis van het water en vooral van het waterbeheer, zichtbaar houden in het werkgebied. Daarom heeft het waterschap in 2006 een inventarisatie laten doen van cultuurhistorische waardevolle waterstaatkundige objecten die (mede) in eigendom zijn van het waterschap. Bijvoorbeeld gemalen, sluizen en peilschaalhuisjes. Het waterschap wil dit erfgoed behouden en waar mogelijk versterken.
Uit de inventarisatie blijkt, dat het beheersgebied van het waterschap bijna honderdvijftig cultuurhistorisch waardevolle “waterelementen” bevat. Ongeveer honderd daarvan zijn in eigendom van het waterschap. Voorbeelden zijn het gemaal Kamerik-Teylingens in Woerden, de Bijleveld, de sluis in de Kromme Rijn bij Werkhoven en, naast het peilschaalhuisje in Jaarsveld, ook het gemaal Papekop en Diemerbroek/Broekmolen (pdf) . Het publieksrapport met het onderzoek naar de geschiedenis van het waterbeheer en de cultuurhistorische betekenis van kunstwerken, waterstaatsgebouwen, molens, gemalen en waterkeringen in het beheersgebied van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden kunt u hier downloaden (zie menu rechterkant). Daarnaast is van elk kunstwerk de ligging, functie, type, ouderdom en cultuurhistorische waarde vastgelegd in een catalogus.
Het waterschap wil de cultuurhistorische waarden van het watererfgoed in het werkgebied behouden en versterken. Daarom wil het waterschap waardevolle elementen zoveel mogelijk in eigendom en eigen beheer houden. Bij overdracht van waardevolle elementen zal het waterschap er bovendien voor zorgen dat de cultuurhistorische waarden worden veiliggesteld. Ook voor burgers moet het watererfgoed aantrekkelijk en herkenbaar worden. Dat wil het waterschap bereiken door het plaatsen van informatieborden en het uitgeven van fiets- en wandelroutes. Ook in het Waterbeheerplan 2010-2015 "Water voorop!" -in hoofdstuk 6.3 van het Beleids- en uitvoeringsplan- is volop aandacht voor cultuurhistorie.
Wie zich verder wil verdiepen in het watererfgoed in het gebied van De Stichtse Rijnlanden treft hier een aantal links en boeken aan. De met een * gemerkte boeken zijn niet meer in de boekhandel verkrijgbaar maar vaak wel in de bibliotheek te leen.
