Tegenwoordig wordt de afvoer van regenwater steeds vaker ‘afgekoppeld’ van de riolering. ‘Afkoppelen’ betekent het losmaken van de bestaande regenwaterafvoer van de vuilwaterafvoer en de stroom regenwater op een andere manier afvoeren. Regenwater wordt dan dus niet meer via de riolering afgevoerd, maar via buizen, wadi’s of opvangbakken naar het oppervlaktewater geloodst.

Bij afkoppelen is er onderscheid tussen terreinen in openbaar eigendom en terreinen in particulier eigendom. Momenteel worden in Nederland vooral openbare terreinen afgekoppeld. In de toekomst zullen ook steeds meer particuliere eigendommen worden afgekoppeld. Sinds 1 januari 2008 is voor nieuw te bouwen woningen het opvangen van hemelwater op eigen terrein verplicht,  in alle situaties die zich daarvoor lenen. Voor bestaande bebouwing geldt geen wettelijke verplichting.

Waarom afkoppelen?

Afkoppelen is beter voor het milieu. Bij hevige regenval komt het voor dat het riool zoveel water in korte tijd moet verwerken, dat dit niet niet allemaal lukt. In dat geval komt een deel van het afvalwater via overstorten rechtstreeks in het oppervlaktewater terecht. Door zoveel mogelijk af te koppelen, zullen deze pieken van hevige regenval minder groot worden. Het relatief schone regenwater komt immers niet meer in het riool.
Afkoppelen is de enige maatregel waarbij het op termijn denkbaar is dat gemengde overstorten op oppervlaktewater volledig kunnen worden opgeheven. Bovendien presteren zuiveringsinstallaties beter als het aangevoerde afvalwater minder verdund is door regenwater.

Bekende voorbeelden van nieuwe woonwijken in het beheersgebied van De Stichtse Rijnlanden waar afgekoppeld wordt zijn Leidsche Rijn (Utrecht) en Houten-Zuid.
In 2008 is het waterschap samen met de gemeente Rhenen gestart met een pilotproject afkoppelen van particulier terrein in twee straten in Elst. In de gemeente Utrechtse Heuvelrug werkt het waterschap samen met de gemeente aan een particulier afkoppelproject in de Welgelegenlaan en het Oosterkwartier in Driebergen.

Oude subsidieregelingen voor afkoppelen afgeschaft
Proefprojecten opmaat voor nieuwe beleidsregels afkoppelen

De voormalige subsidieregeling voor het afkoppelen van regenwater bestaat niet meer. De resultaten van de proefprojecten in Elst en Driebergen gaat het waterschap gebruiken om nieuwe regels voor afkoppelen op te stellen. De precieze inhoud hiervan is eind 2009 bekend. 

Bij de proefprojecten in de gemeenten Utrechtse Heuvelrug en Rhenen verstrekt het waterschap wel subsidie in de vorm van menskracht en voorzieningen. De reikwijdte van de proeven beperkt zich tot enkele straten in Elst en Driebergen. Particulieren die graag hun woning willen afkoppelen maar niet in bovengenoemde straten wonen, kunnen natuurlijk zelf aan de slag gaan. Voor adviezen en mogelijkheden kunt u kijken op waterbewust.nl.
Het waterschap heeft op dit moment geen mogelijkheden om particuliere initiatieven financieel te ondersteunen.