31-01-2007 - Door samen te werken kunnen de gemeente Nieuwegein en Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden samen € 7,6 miljoen besparen op hun investeringsverplichtingen in de afvalwaterketen. Om deze besparing te bereiken hebben het waterschap en de gemeente Nieuwegein op 29 januari 2007 een afvalwaterakkoord getekend. Het afvalwaterakkoord is een project uit het waterplan Nieuwegein, dat gelijktijdig werd ondertekend.

Investeringsverplichtingen

Het waterschap en de gemeente hebben allebei nog investeringsverplichtingen in de afvalwaterketen (het geheel van riolering en afvalwaterzuivering). De gemeente moet voldoen aan de basisinspanning voor haar rioolstelsels en moet daarvoor nog een aantal rioolverzwaringen uitvoeren en twee bergbezinkvoorzieningen aanleggen. Het waterschap moet de hydraulische capaciteit van haar rioolwaterzuiveringsinstallatie (hierna: rwzi) in Nieuwegein uitbreiden om aan haar afnameverplichting jegens de gemeente te voldoen. 

Slimme oplossing

De gemeente en het waterschap hebben door Witteveen+Bos een onderzoek laten verrichten naar de maatschappelijk meest verantwoorde wijze om deze verplichtingen in te vullen. De studie is afgerond en wijst uit dat de uitbreiding van de rwzi Nieuwegein geheel kan worden voorkomen als, door middel van sturing van regenwater, de afvoer uit de verbeterd gescheiden stelsels tijdelijk wordt beperkt. Door sturing van rioolgemalen wordt de bestaande berging in het rioolstelsel optimaal benut en is uitbreiding van de berging niet meer nodig. De emissie uit de gemengde rioolstelsels met sturing is vergelijkbaar met de emissie in de situatie met twee bergbezinkvoorzieningen. Alleen de overstorten van hemelwater uit de hemelwaterriolen zullen enigszins toenemen. Voor de effluentkwaliteit van de rwzi heeft het niet verder uitbreiden van de hydraulische capaciteit alleen maar positieve gevolgen. Bij uitbreiding van de hydraulische capaciteit wordt meer hemelwater naar de rwzi gevoerd, zonder dat er ook verhoudingsgewijs meer vuil wordt aangevoerd. Dat heeft altijd een negatief gevolg voor het zuiveringsrendement tijdens regenweerafvoer. Deze negatieve gevolgen blijven nu achterwege.

Grote besparing

Dankzij de gekozen oplossing komen de twee bergbezinkvoorzieningen die de gemeente in Jutphaas zou moeten aanleggen, te vervallen. De gekozen oplossing levert zo’n grote besparing op, omdat de gemeente Nieuwegein op 70% van haar grondgebied verbeterd gescheiden stelsels heeft. Voor Nederlandse begrippen is dat veel. De kans dat deze oplossing ook elders een dergelijk grote besparing oplevert lijkt beperkt. Tegelijk toont het onderzoek wel aan dat het verbeterd gescheiden stelsel een grote flexibiliteit biedt waar in combinatie met slimme sturing veel bespaard kan worden.

Besparing zonder verlies van functionaliteit

De besparing is mogelijk zonder noemenswaardig verlies van functionaliteit. Een aantal huidige knelpunten in het hydraulisch functioneren van riolering en zuivering wordt opgelost. De berging in het grote verzamelriool wordt door een verbeterde sturing effectiever ingezet. De gevolgen voor het oppervlaktewater zijn beperkt: er zal een grotere hoeveelheid schoon regenwater worden geloosd uit de regenwaterriolen van de gemeente Nieuwegein. Omdat de sturing alleen plaatsvindt bij de verbeterd gescheiden stelsels die lozen op grote, goed doorstroomde oppervlaktewateren als het Merwedekanaal en de Lek, zullen de gevolgen voor het oppervlaktewater beperkt zijn.

Waterplan Nieuwegein

Het optimaliseren van riolering en zuivering is een van de projecten die zijn voortgekomen uit het waterplan Nieuwegein, dat tegelijkertijd met het afvalwaterakkoord is ondertekend. Bij het waterplan zijn naast de gemeente en het waterschap ook Vitens, de Provincie Utrecht en Rijkswaterstaat Utrecht betrokken geweest. Het waterplan bevat een uitvoeringsprogramma om de komende jaren een aantal verbeteringen te realiseren in de waterhuishouding van de gemeente Nieuwegein.