Met het beleidsplan 2006-2009 ‘Verantwoord samenwerken in de afvalwaterketen’ heeft het algemeen bestuur van het waterschap in 2005 besloten om nauw samen te werken met gemeenten. Speerpunten uit die samenwerking zijn:

• Het uitvoeren van optimalisatiestudies in gemeenten.
  Bij zo’n studie wordt bekeken, hoe riolering en rioolwaterzuivering optimaal kunnen samenwerken.
  
  In Nieuwegein, Bunnik, Oudewater, Woerden en Utrecht lopen dergelijke studies of zijn ze zelfs al afgerond. De resultaten van een optimalisatiestudie worden vaak bekrachtigd in een afvalwaterakkoord. In Nieuwegein is zo’n akkoord begin 2007 getekend.
  
  
• Stimuleren van het afkoppelen van verhard oppervlak van de riolering.
  De huidige stimuleringsregelingen zijn in 2006 geëvalueerd. Daarbij bleek dat er weinig gebruik van is gemaakt. Een plan voor een nieuwe aanpak is in de maak. Daarin zal meer aandacht moeten komen voor het afkoppelen van daken, die veelal in eigendom zijn van particulieren en bedrijven. Ondanks dat dit de schoonste oppervlakken zijn, worden deze het minst afgekoppeld.
  
  
• Faciliteren van een centraal dataverwerkingssysteem voor de monitoring van gemengde riooloverstorten.
  Gemeenten moeten vanaf 2007 registreren, hoeveel water er overstort uit hun riolen als het hevig regent.. Het waterschap heeft belang bij uniformiteit van deze gegevens en kan dit voor gemeenten organiseren, waardoor inkoopvoordelen te behalen zijn bij de aanschaf van apparatuur.
  
  Negen gemeenten (De Bilt, Breukelen, Nieuwegein, IJsselstein, Woerden, Zeist, Wijk bij Duurstede, Montfoort en Houten) werken samen om zo’n systeem te realiseren. De eerste fase (onderzoek) wordt medio 2007afgerond. De volgende stap is het gezamenlijk inkopen en eventueel ook beheren van een centraal meetsysteem.
  Bij het meten gaat het om het registreren van de riooloverstorten, maar (afhankelijk van de ambitie van elke gemeente) ook over de afvalwaterstromen in het rioolstelsel zelf.
  
  
• Onderzoek naar gescheiden inzameling van afvalwater.
  Scheiden aan de bron en apart inzamelen van urine vormt mogelijk een oplossing op locaties waar kans is op verhoogde lozing van afvalwater met hormoonverstorende stoffen en medicijnresten. Gedacht wordt aan ziekenhuizen en verpleeghuizen. Momenteel loopt een proef in het Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. Eind 2007 zal meer over dit onderzoek bekend zijn.