HDSR

Zoeken

Coalitie Ruimtelijke Adaptatie regio Utrecht

Acht Utrechtse overheden en de Veiligheidsregio Utrecht hebben de intentie om samen te werken aan oplossingen voor de gevolgen van de klimaatverandering. De partijen werken samen zodat de bebouwde omgeving ook in 2050 nog aantrekkelijk is om te leven.

Om deze doelen te realiseren, hebben de partijen zich verenigd in een Coalitie Ruimtelijke Adaptatie Regio Utrecht. De negen samenwerkende overheden die hebben verklaard aan de slag te gaan met ruimtelijke adaptatie en klimaatopgaven, zijn:

  • Gemeente Utrecht
  • Gemeente Nieuwegein
  • Gemeente Woerden
  • Gemeente Stichtse Vecht
  • Gemeente Houten
  • Gemeente Bunnik
  • Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden
  • Provincie Utrecht
  • Veiligheidsregio Utrecht

Waarom is ruimtelijke adaptatie nodig?

Het klimaat verandert: hogere temperaturen, een sneller stijgende zeespiegel, nattere winters, heftiger buien en kans op drogere zomers. Daar moeten we volgens het KNMI in de toekomst in Nederland rekening mee houden. De verwachting is dat het klimaat in Nederland in 2050 ongeveer overeen zal komen met het huidige klimaat in Zuid-Frankrijk of Noord-Italië. Ook nu al is de klimaatverandering merkbaar. 2014 was in Nederland het warmste jaar sinds het begin van de metingen. Op 28 juli 2014 van dat jaar werden Maarssenbroek, Kockengen en Utrecht getroffen door de zwaarste neerslag die ooit in een etmaal in de regio Utrecht gemeten is. In 2016 zijn ook stevige buien gevallen in het Oude Rijn gebied en zijn records gevestigd met de warmste dagen in september.

De klimaatverandering heeft een impact op met name de leefomstandigheden in de stad. Het wordt daar nog warmer en grote regenbuien kunnen niet makkelijk worden afgevoerd. De opgaven voor ruimtelijke adaptatie zijn verwoord in de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. De opgave wordt vaak gezien als bedreiging: bij ongewijzigd beleid hebben we heel veel potentiële landelijke schade. Extreme neerslag, droogte en hitte kunnen leiden tot maatschappelijke ontwrichting.

Wij zien juist kansen: Als we aan de slag gaan met onze leefomgeving, laten we deze dan meteen verbeteren, het stedelijk gebied minder kwetsbaar maken voor de toekomst zodat de economie en de mensen er beter van worden. Zie voor meer informatie de websites www.ruimtelijkeadaptatie.nl en www.climateapp.nl.

Plan van Aanpak

De bestuurders van de partijen hebben op 18 maart 2016 het Plan van Aanpak ondertekend (zie pdf). In het Plan van Aanpak staat dat we onder andere aan de slag gaan met de klimaatthema’s veiligheid, hitte, droogte en wateroverlast, een gezamenlijke kennisagenda opstellen en koploperprojecten omarmen. Daarbij maken we gebruik van bestaande (bestuurlijke) netwerken en sluiten aan op lopende programma’s. Hiervoor zetten we tijdelijk een Aanjager in om de samenwerking vorm te geven. Het college van het waterschap heeft op 9 februari het Plan van Aanpak goedgekeurd. De Coalitie wil uiteindelijk gezamenlijke resultaten behalen. Dit moet er toe leiden dat we vanaf 2020 ruimtelijk adaptief als vanzelfsprekend kunnen toepassen en ervaren.

De opgaven voor klimaatadaptatie kunnen de overheden uit de coalitie niet alleen. Oplossingen liggen gedeeltelijk in de openbare ruimte, de riolering en het oppervlaktewatersysteem. Klimaatadaptatie raakt ook aan de wijze van bouwen en de inrichting van particuliere percelen. Het is dus ook van belang particuliere investeringen te beïnvloeden. De overheden hebben hier nog weinig ervaring mee. Klimaatadaptatie gaat ook over de dagelijkse leefomgeving van mensen en is alleen succesvol als deze mensen meedoen.

De Staat van Ons Water

Wilt u meer weten over waterbeleid en klimaat? De website www.destaatvanonswater.nl toont informatie over alle waterthema’s op een overzichtelijke manier. Hier kun je lezen hoe het staat met de uitvoering van het waterbeleid. Veel voorkomende vragen worden beantwoord, en je kan doorklikken naar achtergrondinformatie.

Watervriendelijke tuinen

Iedereen kan meehelpen om vaker voorkomende plotselinge wateroverlast op te vangen. Zo zijn er allerlei tips en trucs om de tuin watervriendelijk(er) te maken. Het waterschap werkt samen met gemeenten en verschillende tuincentra om deze tips onder de aandacht te brengen. In een aantal tuincentra in ons gebied kunnen burgers gedurende maart en april 2017 inspiratie opdoen hoe zij hun tuin watervriendelijk en onderhoudsarm kunnen inrichten. Sommige tuincentra bieden bovendien de service een gratis schetsontwerp van een regenbestendige tuin te laten maken.

Logo Natuurlijk! De watervriendelijke tuin

Wat is ruimtelijke adaptatie?

In het jaar 2014 zijn de Deltabeslissingen vastgesteld. Eén daarvan is de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Deze is erop gericht om de ruimtelijke inrichting van de bebouwde omgeving aan te passen aan de gevolgen van het veranderende klimaat: overstromingen, wateroverlast, extreme droogte en hitte. Deze opgaven moeten lokaal worden opgepakt. De doelstellingen van de Deltabeslissing zijn als volgt verwoord:

  1. De bebouwde omgeving is ook in 2050 nog aantrekkelijk om te leven, omdat de bebouwde omgeving bestand is tegen wateroverlast door heviger neerslag, tegen langduriger droogte en tegen hogere temperaturen.
  2. Uiterlijk in 2020 worden alle ruimtelijke ingrepen integraal getoetst op hun klimaatbestendigheid.
  3. De periode tot 2020 wordt benut om voldoende kennis en een aanpak te ontwikkelen om de eerste twee doelstellingen concreet te kunnen invullen.

Koploperprojecten

Er wordt door de deelnemers van de coalitie ook nu al gewerkt aan klimaatbestendige projecten. Dit noemen we de koploperprojecten. Deze koploperprojecten zijn in beeld gebracht in samenwerking met de NMU en Grontmij.