Waterkeringen zijn verdeeld in belangrijke dijken: de primaire waterkeringen en kleinere dijken of kaden: de regionale en overige waterkeringen.
De primaire keringen in het gebied van De Stichtse Rijnlanden zijn:
Om risico, en schade, bij een onverhoopte overstroming te beperken is ons land opgedeeld in compartimenten: dijkringen. Dijkringen zijn gebieden die omsloten zijn door primaire waterkeringen. Het gebied van de Stichtse Rijnlanden ligt in drie dijkringen:
Een overstromingsnorm van 1: 1.250 jaar betekent dat een waterafvoer die de dijk niet meer aan kan gemiddeld eens in de 1250 jaar voorkomt. Dat de eisen voor de dijkringen 15 en 44 strenger zijn heeft te maken met het feit dat bij deze dijkringen het gevaar uit zee kan komen. Een overstroming vanuit de Rijn zie je langer van te voren aankomen dan een plotseling opkomende storm.
Simulatie doorbraak Lekdijk bij Amerongen
Simulatie doorbraak Lekdijk bij Nieuwegein
Het waterschap is verplicht om elke zes jaar een toetsing van de primaire keringen uit te voeren en de resultaten te rapporteren aan het Rijk. Het Rijk stelt de normen vast.
De ligging en afmetingen van de primaire keringen zijn vastgelegd in leggers, dit zijn verzamelingen kaarten en profielen. Zie Leggers van watergangen en -keringen. De leggers zijn belangrijk bij het bepalen of voor activiteiten als bouwen, graven of planten op de dijk vergunning moet worden aangevraagd.
De veiligheid van primaire keringen wordt voor een belangrijk deel bepaald door het soort beheer dat wordt uitgevoerd. Een stevige, onbeschadigde grasmat is van het grootste belang. Het weiden van vee kan negatieve gevolgen hebben voor die grasmat en kent daardoor beperkingen. Ook is in de winter het risico van hoog water groter, vandaar dat er van 1 oktober tot 1 maart niet gewerkt mag worden aan de dijk. In het Beheersplan primaire waterkeringen beschrijft het waterschap hoe het wil omgaan met beheer en onderhoud.
Het waterschap beheert 316 kilometer regionale keringen, zoals de kaden langs de Wiericke en de Grecht. De regionale keringen zijn heel verschillend van karakter. Op sommige plekken, zoals langs de Wierickes en de Grecht, zijn ze duidelijk herkenbaar. Op andere plekken is dat veel minder het geval: er ligt bijvoorbeeld een weg op de kering of er staan huizen op (zie foto's rechts op de pagina). De regionale keringen liggen allemaal in het westen van het beheergebied van De Stichtse Rijnlanden.
Ook voor de regionale keringen zijn normen vastgesteld, die afhankelijk zijn van het risico op economische schade na het bezwijken van de waterkering. Hoe groter de gevolgen van een breuk in de kering, hoe hoger de veiligheidsklasse. Een kering die een woonwijk beschermt heeft daardoor een strengere norm dan een kering die een polder met weiland beschermt. De provincies stellen de normen vast en zien er op toe dat het waterschap er aan voldoet. Afgesproken is, dat alle regionale keringen in het gebied van De Stichtse Rijnlanden in 2020 aan de normen voldoen.
In het beheergebied van De Stichtse Rijnlanden is één kering die valt in de op één na hoogste veiligheidsklasse: de kade van de Haarrijn (1: 300 jaar), oranje op onderstaande kaart. Deze kering beschermt Maarssenbroek. De keringen met een groene lijn vallen in de laagste veiligheidsklasse (1:10 jaar). Bij deze keringen bestaat het achterland veelal uit weiland óf ligt het achterland op gelijke hoogte met de kering.
Kaart Veiligheidsnormen regionale keringen (klik op de afbeelding voor een groter formaat):
Het waterschap is verplicht om regelmatig te toetsen of de regionale keringen voldoen aan de normen. In juni 2012 is dit voor het laatst gebeurd; bekijk het nieuwsbericht hierover. De vorige (globale) toetsing was in 2008; in de Veiligheidstoetsing Regionale waterkeringen 2008 (pdf) zijn de resultaten van deze (globale) toetsing vastgelegd.
De regionale keringen die niet voldoen aan de toetsing zijn opgenomen in het Groot Onderhouds Plan regionale keringen (Excel document) (GOP). In het GOP staat aangegeven wanneer welke kering wordt aangepakt. De meest risicovolle worden het eerst aangepakt. In juni 2011 heeft het Algemeen Bestuur van De Stichtse Rijnlanden ingestemd met de laatste versie van het GOP. Zie voor een indruk van werkzaamheden aan regionale keringen ook de pagina Kadeverbetering.
De ligging van de regionale waterkeringen is in 2011 vastgelegd in een legger. Deze is te raadplegen via deze site. Zie Leggers van watergangen en -keringen.
Het waterschap beheert 271 kilometer overige keringen, zoals de kaden van de Schalkwijkse Wetering en de Kromme Rijn. Voor deze keringen stelt het waterschap zelf de normen op. In 2011 stelt het waterschap een legger voor deze keringen op. Naar verwachting zal deze in 2012 worden vastgesteld.
Klik op de afbeelding voor een groter formaat
De Lekdijk
Een groene kade: langs de Heinoomsvaart
Een kade met een weg erop: langs de Lange Linschoten
Een kade met bebouwing: in Haastrecht langs de Vlist
