Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden is verantwoordelijk voor het oppervlaktewater in zijn beheergebied. Dit is het water in sloten, plassen, vijvers, kanalen en rivieren. Het waterschap houdt de kwaliteit van het oppervlaktewater in de gaten, maar ook de kwantiteit: hoeveel water wordt er bijvoorbeeld aangevoerd en afgevoerd? En wat betekent dat voor het peilbeheer? Jaarlijks worden er metingen verricht om kwaliteit en kwantiteit in kaart te brengen. In het Jaarverslag oppervlaktewater 2009 worden de gegevens voor 2009 gerapporteerd. Hier volgt een korte samenvatting van het jaarverslag.
In 2009 voldeden de wateren in ons beheergebied voor wat betreft chemische stoffen aan de Kaderrichtlijn Water die door Europa is uitgevaardigd. Dit ondanks het feit dat in sommige wateren te hoge concentraties zink, sulfaat, ammonium en koper zijn aangetroffen. Deze stoffen tellen echter niet mee in de beoordeling van de waterkwaliteit. Het best scoort de Galecopperwetering in Nieuwegein. Dit water heeft de beste chemische waterkwaliteit van het gebied van De Stichtse Rijnlanden..
Op de stoffen die (mede)bepalend zijn voor een goed ecologisch evenwicht wordt wisselend gescoord. In alle wateren zijn de hoeveelheden zuurstof en chloride op orde en met stikstof gaat het in de meeste wateren ook goed. Een probleem blijft fosfaat. De meest ernstige overschrijdingen van deze stof zijn gemeten in de directe omgeving van rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s). Maar ook in veenpolders (met name in het westelijke deel van ons beheergebied) zijn hoge concentraties fosfaat aangetroffen. Grootste oorzaak hiervan is veenoxidatie. Positief is dat het aantal malen dat bestrijdingsmiddelen in oppervlaktewater zijn aangetroffen gedaald is.
De chemische waterkwaliteit van wateren in het gebied van De Stichtse Rijnlanden is dus redelijk op orde; dat geldt echter niet voor de ecologische toestand. De hoeveelheid en soortenrijkdom van vegetatie in de watergang scoort in de meeste wateren onder de maat. Langs de oevers gaat het over het algemeen wel goed, maar de bedekking van planten in het water (onder meer waterplanten en drijfbladplanten) scoort slecht. Dit is één van de oorzaken van de relatief lage visstand en het achterblijven van macrofauna als slakken.
