Veel mensen zijn dol op schaatsen op natuurijs. Als het water in ons gebied bedekt is met een goeie ijsvloer, binden velen de ijzers om voor een heerlijke tocht. Het waterschap draagt de ijspret een warm hart toe, en houdt bij het peilbeheer zo veel mogelijk rekening met de ijsvorming, maar hoe ver gaat dat eigenlijk? Hoe zit het met de vissen onder het ijs? En met welke risico's moet je als schaatser rekening houden in de omgeving van gemalen? 
Op deze pagina's trachten we u een zo compleet mogelijk beeld te geven. Heeft u desondanks suggesties voor aanvullingen, laat het ons dan weten via info@hdsr.nl
In het algemeen geldt: hoe minder stroming in het water, hoe sneller het ijs aangroeit. En hoe ondieper het water, hoe sneller het bevriest.
Smalle sloten zullen daarom eerder dichtvriezen dan stromende rivieren, zoals de Kromme Rijn. En het Amsterdam-Rijnkanaal vriest alleen in Elfsteden-winters dicht.
Bij gemalen is er ook stroming, alleen kunstmatig. Dat is er de reden van, dat het ijs daar vaak onbetrouwbaar is. Schaats bij voorkeur op door ijsverenigingen gecontroleerde plekken en vermijd ijs in de omgeving van gemalen, ook al staan ze niet te draaien.
Als er meerdere dagen aanhoudende matige vorst is ('s nachts en overdag onder -5 graden C) komt de ijscoördinator van het waterschap in actie. Hij zorgt er voor, dat de collega's van de buitendienst maatregelen nemen om de ijsgroei te bevorderen. Gemalen worden, waar dat kan, uitgezet en stuwen zo ingesteld dat de stroming van het water minimaal is. Hierbij kijkt het waterschap echter niet alleen naar de belangen van de schaatser. De waterkwaliteit en waterkwantiteit van de wateren die in beheer zijn van De Stichtse Rijnlanden staat voorop. Ook lopen vijzelgemalen de kans om stuk te vriezen. Daarom moeten ze geregeld kort draaien.
Bij een dikte van de ijsvloer groter dan twee centimeter kan de ijscoördinator een vaarverbod afkondigen, om te voorkomen dat schepen het ijs kapotvaren. Het waterschap is vaarwegbeheerder van onder meer de Grecht, de Linschoten, de Montfoortsevaart, de Wierickes en de Leidsche en een deel van de Oude Rijn. Kijk voor een volledig overzicht op de pagina Varen.
Als het 's nachts en overdag weer dooit heft het waterschap het vaarverbod weer op en gaat het maalregime weer naar normaal.
14 februari 2012: IJsprotocol ingetrokken vanwege dooi
13 februari 2012: Noodmaatregelen in verband met lage Lekstand blijven van kracht
10 februari 2012: IJs in Merwedekanaal van Vreeswijk tot Zuidersluis onbetrouwbaar
8 februari 2012: Waterschap treft noodmaatregelen om water in Utrecht op peil te houden
6 februari 2012: Storing gemaal Maarssenbroek: ijs onbetrouwbaar
1 februari 2012: Waterschap stelt vaarverboden in om ijsgroei te bevorderen
30 januari 2012: IJsprotocol van kracht
Voor vissen kan langdurige ijsbedekking in combinatie met een sneeuw- of baggerlaag soms de dood tot gevolg hebben. Als er wekenlang geen licht door het ijs schijnt kunnen planten gaan rotten waardoor de vissen niet meer voldoende zuurstof tot hun beschikking hebben. Bij signalen van vissterfte kan het waterschap sneeuw wegschuiven of wakken hakken. Maatregelen worden altijd in overleg met betrokkenen genomen.
De handelswijze bij vorst is vastgelegd in de IJsnota (pdf) van De Stichtse Rijnlanden. De IJsnota is een werkdocument dat geregeld bijgesteld wordt. Suggesties voor aanpassingen zijn welkom bij post@hdsr.nl.
IJscoördinator bij De Stichtse Rijnlanden is Paul Molleman van de afdeling Watersysteembeheer, tel. (030) 634 57 73.
Informatie over betrouwbaar natuurijs en tochten is te vinden op de site van de KNSB